Čuvari riznice kulturne baštine Beograda |
"Sve može biti. Ali jedno ne može: ne može biti da će posve i zauvek nestati velikih i umnih, a duševnih ljudi koji će za božju ljubav podizati trajne građevine, da bi zemlja bila lepša i čovek na njoj živeo lakše i bolje. Kad bi njih nestalo, to bi značilo da će i božja ljubav ugasnuti i nestati sa sveta. To ne može biti."
Ivo Andrić ("Na Drini ćuprija") |
| Na beogradskom području nalazi se bogato i raznovrsno spomeničko nasleđe: arheološki lokaliteti, objekti narodnog graditeljstva, sakralni objekti, reprezentativne građevine, urbane i ruralne celine, utvrđenja, znamenita mesta, groblja, javni spomenici i spomen-obeležja. O pomenutom kulturnom dobru brine Zavod za zaštitu spomenika kulture grada Beograda. |
| |
U ovoj značajnoj instituciji radi veliki broj stručnjaka različitih profila: istoričari umetnosti, arhitekti, arheolozi, etnolozi, arhitektonski i građevinski tehničari, fotografi, pravnici, dokumentaristi, bibliotekari. Osim što se bave veoma važnim i zanimljivim poslovima, zaposleni imaju sreću da rade u predivnom ambijentu. Zavod za zaštitu spomenika kulture grada Beograda nalazi se na izuzetnoj lokaciji u Beogradu, na Kalemegdanu, u neposrednoj blizini spomenika Pobednik. Ima li išta lepše nego sa radnog mesta gledati ušće Save u Dunav? |
| Zavod za zaštitu spomenika kulture grada Beograda smešten je u zgradi s kraja 19. veka, koja je usled stradanja tokom austrijskog bombardovanja prepravljana i dograđivana (od 1919. do 1925). Istorija ovog objekta počinje sa izgradnjom zgrade Đeneralštaba srpske vojske 1884. na čijim je ostacima podignuta nova zgrada Generalštaba posle Prvog svetskog rata. Podrum i deo prizemlja predstavlja ostatak starijeg objekta, dok je spratni deo dograđen u bondručnom konstruktivnom sistemu, sa plitkim krovom i isturenom strehom. Kao pandan zgradi Generalštaba, u isto vreme je sagrađena skoro identična zgrada iznad Rimskog bunara, na mestu gde je danas spomenik Pobedniku. U ova dva objekta bio je smešten Vojni muzej, koji je otvoren 1937. godine. Zbog potreba muzeja, obe zgrade su pretrpele izmene, kako u enterijeru, tako i u spoljašnjem izgledu. |
| |
S vremenom, muzejski fondovi su se uvećavali i zahtevali adekvatniji prostor. Tako je Muzej 1961. preseljen u zgradu Vojnogeografskog instituta, u kojoj se i danas nalazi.
Zgrada iznad Rimskog bunara, zbog veoma lošeg stanja, srušena je 1958. a u zgradu uz jugozapadni bedem 1961. godine smešten je Zavod za zaštitu spomenika kulture grada Beograda. Zavod je osnovan 27. maja 1960. godine, rešenjem Narodnog od-bora grada Beograda. Iako je zgrada još za vreme podizanja smatrana privremenim rešenjem, što potvrđuju natpisi u tadašnjoj štampi, kao i Generalni plan Beograda iz 1923. godine, ona je do danas ostala na ovom upečatljivom mestu Beogradske tvrđave, kao jedan od njenih prepoznatljivih simbola. |
|
Zavod za zaštitu spomenika kulture Beograda
Kalemegdan 14, Beograd
Direktor Zavoda: Milana Jočić, dipl. ing arh
zzkgb@beotel.yu, www. belgradeheritage.com
Telefon: +381 11 3287–557
Public relation: Lidija Kotur
Delatnost: zaštita nepokretnih kulturnih dobara – istraživanje i valorizacija; arhitektonsko-konzervatorski projekti; Beogradska tvrđava; dokumentacija; izvođenje konzervatorsko-restauratorskih radova. | |
Od samog osnivanja, pred Zavodom je bio nimalo lak posao. Trebalo je otkloniti sve sumnje da u Beogradu nema šta da se štiti i čuva posle svih razaranja i ratova koji su ovde vođeni. Danas, nakon četrdeset šest godina postojanja, kroz poslove istraživanja, evidentiranja, proučavanja i valorizacije, Zavod brine o trista četrdeset pet nepokretnih kulturnih dobara na teritoriji grada, od toga petnaest kulturnih dobara od izuzetnog značaja, pedeset jedno kulturno dobro od velikog značaja i dvesta sedamdeset dva značajna kulturna dobra. Pod prethodnom zaštitom nalazi se dvesta šezdeset sedam kulturnih dobara. |
| Kroz sve faze rada, uz učešće svih stručnjaka, u Zavodu je stvorena i stalno se obogaćuje obimna istorijska, tehnička i fotodokumentacija. To je bio osnov za pokretanje izdavačke delatnosti u okviru koje je objavljen veliki broj stručnih publikacija. |
 | |
U toku letnjeg odmora, predlažemo vam da odvojite vreme i obiđete neke od objekata u Beogradu koje je rekonstruisao i sanirao Zavod. Spisak je suviše dugačak, ali pomenimo bar pojedine lokacije. Pored Beogradske tvrđave, tu je i Konak kneginje Ljubice, Konak kneza Miloša u Topčideru, Kuća Stepe Stepanovića u Kumodražu, Kuća vajara Dragomira Arambašića u Gospodar Jevremovoj 20, kasnorimska grobnica u Brestoviku, Terazijska česma, Prva varoška bolnica u Ulici Džordža Vašingtona 19... Naravno, ne zaboravite da za svoj porodični album napravite i par fotografija ispred zgrade Zavoda za zaštitu spomenika kulture grada Beograda. Smešak, molim! |
|
|
